 | | Nếu biên dộ tỷ giá VND/USD càng nới rộng, rủi ro đối với các DN XNK càng lớn |
Theo các chuyên gia tài chính, trước những biến động khó lường của tình hình tài chính thế giới và trong nước, hiện nay rủi ro tỷ giá được xếp vào một trong năm áp lực chính mà DN, đặc biệt là các DN XNK phải gánh chịu trong kinh doanh (bên cạnh chính sách thuế, môi trường cạnh tranh, năng lực vốn và biến động thị trường).
Mặc dù ngân hàng nhà nước đã cho phép hệ thống ngân hàng thương mại thực hiện các nghiệp vụ phái sinh để phòng ngừa và hạn chế rủi ro tỷ giá từ năm 2005, nhưng đến nay, nhiều DN vẫn chưa nhận thức rõ lợi ích của công cụ này.
DN vẫn thờ ơ!
Theo bà Nguyễn Thuỳ Chi – phòng vốn và kinh doanh ngoại tệ ngân hàng Quân Đội (MB), hiện rất nhiều DN không quan tâm đúng mức đến những rủi ro tỷ giá trong kinh doanh. Nguyên nhân là, dù đồng USD chiếm chủ yếu trong thanh toán XNK, có nhiều biến động mạnh trên thị trường thế giới, nhưng ảnh hưởng không quá lớn tới các DN VN, vì có “chính sách bảo hộ” của ngân hàng nhà nước. USD là đồng tiền chiếm tới 70% trong thanh toán, tính chung, biến động tỷ giá VND/USD bình quân một năm chỉ khoảng 1%, có sự ổn định tương đối. Chính vì vậy, điều này cũng làm mờ nhạt đi những rủi ro về tỷ giá và vai trò của sản phẩm phái sinh.
Đồng tình với quan điểm trên, chuyên viên phòng vốn và kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng Kỹ thương VN (Techcombank) cho biết: “dù biên độ tỷ giá USD/VND đã được nới rộng lên +/- 0.5%, nhưng vẫn khá hẹp, hạn chế mức độ rủi ro trong biến động tỷ giá. Hơn nữa, khi có rủi ro, những thiệt hại đó lại không thể hiện trên sổ sách nên nhiều DN vẫn chưa thực sự quan tâm”.
Tại VN, năm nay, tỷ giá USD/VND có biến động rất lớn. Trên thực tế, có những trường đoạn tỷ giá giao dịch thực tế hoặc kịch trần (thời điểm tháng 8) hoặc chạm sàn (từ tháng 10 trở đi) mà Ngân hàng Nhà nước cho phép (mặc dù từ tháng 1/2007, biên độ dao động đã nới lỏng từ +/- 0,25% lên +/- 0,5 %).
|
Nước đã đến chân
Các chuyên gia tài chính dự đoán, rủi ro về tỷ giá đang lớn dần khi VN hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Bên cạnh những lợi thế như mở rộng môi trường kinh doanh, nắm bắt nhiều cơ hội phát triển thì các DN sẽ phải đối mặt với những rủi ro trong hoạt động thanh toán khi có sự góp mặt ngày càng lớn của những ngoại tệ mạnh, không chỉ tập trung ở đồng USD.
Bên cạnh đó, nhiều dự báo đưa ra rằng sự “bảo hộ” của ngân hàng nhà nước trong tương lai sẽ dần nới lỏng. Khi mà biên độ tỷ giá VND/USD càng nới rộng, rủi ro sẽ càng lớn.
Đối với DN XNK, họ còn phải chịu tác động trực tiếp và nặng nề hơn một khi tỷ giá đồng tiền giao dịch biến động theo chiều bất lợi.
Chẳng hạn, giá trị một hợp đồng nhập khẩu của Cty A ký vào ngày 3/7/2007 với tỷ giá USD/VND là 16.139. Họ phải thanh toán vào thời điểm 3/8/2007, lúc đó tỷ giá là 16.164. Chênh lệch tỷ giá là 25 đồng. Nếu đó là hợp đồng trị giá 1 triệu USD, VND phải bù đắp do chênh lệch tỷ giá là 25 triệu đồng.
Cty B xuất khẩu gỗ chế biến sang EU sẽ nhận thanh toán bằng Eur. Ví dụ, giá trị hợp đồng là 1 triệu Eur. Ngày Cty này ký hợp đồng với đối tác tỷ giá EUR/VND là 20.220, tương đương 20,22 tỷ đồng. Đến thời điểm thanh toán, tỷ giá EUR/VND là 20.100. Khi đó, Cty B đã bị thiệt hại 120 triệu đồng do sự biến động của tỷ giá EUR/VND.
Đó là chưa kể, tỷ giá một đồng tiền này so với đồng tiền của một quốc gia khác chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố, như các chính sách kinh tế, chính sách tiền tệ, tương quan kinh tế giữa quốc gia này và quốc gia khác và các chỉ số kinh tế.
Ngân hàng tích cực vào cuộc
Theo nhận định của các ngân hàng, đây là thời điểm các DN cần tính đến những giải pháp phòng ngừa rủi ro về tỷ giá. Hầu hết các ngân hàng đều cung cấp sản phẩm phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho DN XNK như: sản phẩm ngoại hối và công cụ phái sinh để hạn chế rủi ro mua ngoại tệ giao ngay; thực hiện hợp đồng mua/bán kỳ hạn, hợp đồng mua quyền chọn bán/quyền chọn mua. Đặc biệt, mới đây, MB vừa đưa ra thị trường một loại sản phẩm mới là quyền chọn ngoại tệ, cho phép DN có quyền (nhưng không kèm theo nghĩa vụ) mua hoặc bán một loại ngoại tệ bằng một loại ngoại tệ khác với một tỷ giá ấn định trước vào một thời điểm xác định trong tương lai. |