Theo báo cáo của website Project Time Off, 52% lao động Mỹ không sử dụng hết một nửa số ngày phép trong quyền lợi lao động. Một trong những lý do chính là lo lắng về tác động của kỳ nghỉ với tiến độ công việc. 40% nam giới và 46% phụ nữ nói rằng chỉ cần nghĩ về “núi công việc” khi quay trở lại, đủ khiến họ không sử dụng đến ngày nghỉ nữa. Những lo ngại này khiến một số người không được nghỉ ngơi hoàn toàn, họ cố gắng hoàn thành thêm việc trước khi nghỉ phép hoặc làm việc trong suốt thời gian này, hệ quả là giấc ngủ bị tước đoạt, hoặc dẫn đến tâm lý ức chế trong công việc. PSG. TS tâm lý Phạm Mạnh Hà trao đổi với Doanh Nhân một số phương pháp kiểm soát, cân bằng lại tinh thần, đặc biệt là loại bỏ căng thẳng này.

Trước kỳ nghỉ

Xây dựng thói quen thư giãn: Áp lực công việc nếu không được giải quyết thì trước hay trong và sau kỳ nghỉ, căng thẳng sẽ vẫn xảy ra. Không đợi cho tới kỳ nghỉ, cần tạo một cơ chế để tâm trí “bài tiết” các căng thẳng hàng ngày. Ông Hà khuyến nghị nhà quản lý nên dành 5-10 phút để thiền định mỗi ngày, hình dung về không gian sẽ trải nghiệm ở kỳ nghỉ tới. Nếu không đủ thời gian để đắm mình trong một trải nghiệm thiền định đầy đủ, ít nhất hãy hít thở sâu, với tư thế ngồi thẳng, suy nghĩ về những điều tích cực. Những kỹ thuật đơn giản này giúp nhà quản lý đạt được trạng thái thư giãn trong những thời điểm nhỏ của một ngày làm việc dài.

Thiết lập danh sách ưu tiên và phân quyền: Một vài tuần trước kỳ nghỉ, các nhà quản lý hãy lập danh sách các nhiệm vụ tuyệt đối phải được thực hiện, xác định những nhân viên mình tin tưởng sẽ đảm đương được đầu việc. Hãy tìm một người (thuộc cấp, đồng cấp) có thể xử lý các tác vụ hoặc ít nhất, giải thích cho khách hàng, hoặc các bên liên quan rằng mình sẽ xử lý chúng ra sao sau kỳ nghỉ. Sử dụng danh sách nhiệm vụ này để đặt ra các ưu tiên và lên kế hoạch cho công việc. Tất nhiên trong quá trình chuẩn bị, những nhiệm vụ mới có thể bất chợt xuất hiện, tuy nhiên trừ phi quá cấp thiết, hãy tập trung vào danh sách ban đầu. Nếu không gắn bó với thứ tự ưu tiên, căng thẳng sẽ ngày một chồng chất. Cần lưu ý chuẩn bị và phân quyền trước kỳ nghỉ vài tuần, đừng dồn hết vào tuần cuối cùng, tránh tạo áp lực cho cấp dưới và các đơn vị liên quan. Cuối cùng, đừng quên gửi cho các bên một email/tin nhắn cảm ơn vì sự giúp đỡ sắp tới của họ và bàn giao các thông tin cần thiết cho người được phân quyền.

Minh bạch thông tin nghỉ phép: Đảm bảo sếp, các trưởng bộ phận liên quan, cấp dưới biết thời gian, kế hoạch nghỉ phép chính xác từ trước, và những người sẽ thay thế mình ở các đầu việc. Minh bạch thông tin truyền đi một thông điệp mạnh mẽ, rằng mình là người cam kết chắc chắn với các mục tiêu, kế hoạch.

Trong kỳ nghỉ

Hạn chế sử dụng công nghệ: Cần có tinh thần trách nhiệm cao với tổ chức, đầu việc, và nhân viên thuộc cấp – đó là điều không phải bàn. Tuy nhiên, nếu không có sự cân bằng, giải tỏa căng thẳng thì dù có trách nhiệm đến đâu cũng không giúp đảm bảo chất lượng công việc lâu bền. Hạn chế nhấc điện thoại hoặc sử dụng máy tính xách tay và chú ý vào âm thanh, không khí, hương vị ẩm thực tại nơi đang tận hưởng kỳ nghỉ. Với những đầu việc quá quan trọng, nhà quản lý có thể yêu cầu thuộc cấp nhắn tin cập nhật trạng thái, tiến độ - nhưng không phải mở hộp thư đến để rồi bị hút vào vòng xoáy công việc.

Sau kỳ nghỉ

Tận dụng “quán tính” tâm trạng: Khi trở lại, thay vì vội vã kiểm tra hòm thư điện tử, hay đọc các tin nhắn (slack, messenger, trello...), hãy dành 30 phút đầu tiên để đưa ra ý tưởng cho các vấn đế mình cảm thấy cấp thiết lâu nay. Việc giảm bớt căng thẳng và không tiếp xúc với môi trường công việc trong một thời gian thường đem lại những ý tưởng táo bạo và cái nhìn cởi mở hơn. Rất có thể, các đầu việc bế tắc trước kỳ nghỉ giờ đây đã có lời giải! Cập nhật lại mức độ ưu tiên: Trao đổi, cập nhật lại với đồng nghiệp, nhân viên cấp dưới về các đầu việc đã bàn giao trước kỳ nghỉ. Nhiều khả năng, đầu việc đã được giải quyết xong, hoặc đang phát sinh các yếu tố khẩn cấp. Thông qua quá trình trao đổi, hãy cảm ơn bất cứ ai đã hỗ trợ lúc mình vắng mặt bằng món quà nhỏ từ chuyến đi.

Sau cùng, các nhà quản lý hãy mạnh dạn coi kỳ nghỉ là cơ hội để kiểm nghiệm xem cách quản lý của mình có thật sự hiệu quả, những thuộc cấp mình đặt niềm tin, cất công đào tạo thật sự đã trưởng thành hay chưa?! Và trên tất cả, các kỳ nghỉ sẽ nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của cuộc sống bên ngoài công việc.

PGS. TS Phạm Mạnh Hà là Phó trưởng khoa Công tác thanh niên tại Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam. Ông là chuyên gia tâm lý học quản lý với trên 20 năm kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu. Ông là tác giả, người biên dịch cho nhiều giáo trình, đề tài nghiên cứu như: Tâm lý học lao động (ĐHKHXH&NV, 2008 – sách dịch), Bầu không khí tâm lý xã hội và vai trò của nó đối với năng suất lao động (Tạp chí Tâm lý học số 4, 2001),… Ngoài ra, ông Hà còn hỗ trợ tư vấn các kỹ năng quản lý cảm xúc trong các tập đoàn, tổng công ty tại Việt Nam.

Bạn đang đọc bài viết Lo toan vì nghỉ phép tại chuyên mục Kiến thức / Quản trị của Cổng thông tin điện tử Khởi nghiệp. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư KHOINGHIEP@DDDN.COM.VN